martes, abril 17, 2018

E a heroína?*



Xa me parecía que iamos vivir un dejá vu siciliano.

O primeiro en levantar a lebre foi un  ínclito exalcalde “popular” grovense, de cuxo nome non merece a pena lembrarse, que saíu do seu agocho para demandar o secuestro cautelar do relato xornalístico de Nacho Carretero,  Fariña, publicado en setembro de 2015. Dous anos despois decatouse de que estaban a vulnerar o seu dereito ao honor. A retirada do libro foi unha puñetada para a editora e para Carretero e unha bendición para Antena 3 que, presta e solícita, reprogramou, adiantou a emisión da serie e ante o éxito xa lanzou a primeira serie de capítulos ata con suspensión da proxección na semana das festas moradas. A posterior e última, polo de agora, detención de Sito Miñanco, o traslado ao cuartel da Garda Civil de Oubiña para declarar sobre non sei que, o asalto á casa dos Charlín... semellan formar parte dunha conxunción interestelar para elevar a cota de pantalla da serie que, por outra banda, na miña opinión, non precisaba desas axudas pois íase defender por si soa, tanto por afastarse desas series cutres que acostuman promover as cadeas privadas españolas, cutres como as súas elites, como por achegarse ás grandes producións da HBO, Netflix e demais, e non só todo está matinado senón que a creatividade brilla en cada recuncho.

Sobresaínte posta en escena, a ambientación, as paisaxes, o vestiario, os coches, os terzos de “estrella”... Todo en enxebre, en país, dende a produtora aos actores, algúns en plan estelar, a música, o elevado número de actores e actrices, a fotografía, a dirección artística e, como ramo, non podía ser doutro xeito, en “esencia” de país, o emprego diglósico da lingua, a vertixe a filmar na lingua propia que fan tan pouco cribles os xiros empregados como simboloxía identitaria como pouco aqueladas as disputas entre Miñanco e Terito en castelán. A “identidade feble”, propia de nós, maniféstase unha vez máis.

A poeira erguida pola demanda e a estrea da serie volverán retrotraernos ás épocas do fume e da fariña; lembrarnos que na Arousa mercábanche os décimos premiados na lotería polo duplo ou triplo do premio; o que gañabas deixando a chave do galpón ou da casa de verán; a Marcial o da motora, o, seica, fillo de Terito; coches, motos e forabordas con varios motores; restaurantes e luxos; alfombras persas que a dona da casa non deixaba pisar; comedores pechados con chave porque só eran para ensinar; pero tamén, unha mocidade desfeita, entregada, derrotada, de zombis adolescentes, de morcegos adoecidos polas primeiras raiolas de luz; de desaliño, desleixo, vómitos e sucidade.

Volveremos remontarnos á Sicilia, ás mafias, aos clans enxebres, a nomes coñecidos, ás necesidades de reprodución das vellas elites franquistas e dos empurróns das novas que querían a súa raiola de sol en forma de cartos para ter poder; ao éxito mundial da caste albariña estercada con billetes fumegantes ou enfariñados; ás bateas millonarias;  ás cetarias e depuradoras que tiraban o prezo do marisco...

Mais terémonos que seguir preguntándonos, tamén despois de ler o libro, tras seguirlle a  pista á  reconversión do fume en fariña, de onde saía a máis perversa de todas aquelas substancias, aquela que se espetaba unha parte da mocidade inconformista da Compostela dos últimos anos setenta, aquela que se difundiu como  un andazo polos barrios proletarios de Vigo nos oitenta, aquela que arrasou vilas como Monforte; aquela  que laminou vidas, estragou familias, limitou ilusións, castrou conciencias; aquela que segue sumida nunha inexplicable escuridade. Segue sen aclarase de onde procedía a heroína que matou os fillos das valorosas nais de Érguete.

Sabemos ben de como chegaba o Winston, sabemos dos ires e vires de Oubiña co seus fardos de haxix, do diñeiro escondido na “vigha” segundo a defunta vampiresa Esther Lago, coñecemos as aventuras colombianas de Sito Miñanco e os seus rallys entre bateas; mais as referencias á heroína son moi escasas nas case catrocentas páxinas do libro: unha á “charlina” e outra aos búlgaros. É todo? quén a introduciu?, quén a distribuíu?.

Seguimos a descoñecer a súa parte máis sinistra e horríbel. Aquela que levou a Nico, un mozo que tratei e do que un día recuperei a súa memoria ao velo na capa dun Futuro imperfecto (Xerais, 2010), o brutal relato escrito polo seu amor, Xulia Alonso.

Descubriume, pola contra, o libro de Carretero (Libros del OK, 2015) dous aspectos dos que, en parte, non me decatara.  Por unha banda, que o asunto do tráfico da cocaína segue máis ou menos igual, só que agora os narcos son máis discretos. Pola outra, que a cantidade de mortos arrastrados nas disputas interclánicas, ben lonxe dos números das grandes estruturas mafiosas, asustan un pouco cando ves a pinga-pinga que Carretero vai anotando.

·        A Peneira, Abril, 2018





domingo, abril 15, 2018

Xaque a Jacobusland en Libraida



   O próximo venres 20 de abril estarei de novo acompañando a Pablo Culebras na súa presentación do seu Xaque a Jacobusland. Nesta ocasión será na Libraría Libraida de Gondomar, como de costume, ás oito da tarde.

    Poderedes gozar con esta aquelada mestura entre unha partida de xadrez, xentes do norte e historia do país e da arte e deseño gráfico.

    Agardámosvos.

 Podedes infromarvos máis en http://galike.net/iagosland/?v=04c19fa1e772
  

sábado, abril 07, 2018

Alonso Ríos en Gondomar. Un imaxinario, aínda que posíbel, paseo.



O día no que o fuxido Antón Alonso Ríos acordou transformarse en esmoleiro, pasou por Gondomar e ollou o poeta e mestre Victoriano Taibo impartindo clase na súa escola de Morgadáns. Tamén  puido visitar algúns dos seus amigos agraristas ou mestres residentes  neste concello. Non o fixo. Pasou de longo, alcumouse Afranio do Amaral e rispouse das gadoupas da morte coas que o ameazaban os alzados contra o réxime democrático. O autor dá novas de veciños de Gondomar que tiveron relación co deputado agrarista e galeguista nas Cortes da II República.

luns, abril 02, 2018


Xaque a Jacobusland


O próximo venres 6 de abril estaremos na libraría viguesa Andel (Camelias 102, Vigo) acompañando a Pablo Culebras na presentación do seu Xaque a Jacobusland, unha aquelada mestura entre unha partida de xadrez, xentes do norte e historia do país e deseño gráfico.

Agardámosvos.


venres, marzo 23, 2018

Identidade e universalidade


Mañá venres ás 20h. Estaremos, xunto a Pepe Pintado, na Libraría Libraida de Gondomar acompañando a Carlos Bernárdez na presentación das súas lecturas da pintura galega recollidas por Laiovento baixo o rótulo de Identidade e universalidade.


xoves, marzo 22, 2018

As Escolas Proval Miñor e a Aurora del Porvenir de Tomiño

Hoxe xoves 22, as 8 no Lois Tobío de Gondomar, estarei acompañando ao amigo Xosé Manuel Malheiro, prodesor de Historia da Educación na UdC que nos achegará ás miñorás Escolas Proval e ás tomiñesas da Aurora do Porvenir. O labor pedagóxico da emigración con Antón Alonso Ríos como protagonista. Poderedes visitar a exposición sobre esta figura crucial na historia galega contemporánea
De moito interese